fbpx
 

Is Bitcoin aan te merken als geld?

In deze toelichting leest u hoe Bitcoin zich verhoudt tot de term ‘geld’. De meeste informatie heeft betrekking op virtuele valuta in het algemeen maar er zijn naast Bitcoin ook andere blockchains met andere eigenschappen. In deze toelichting wordt uitsluitend gedoeld op Bitcoin (BTC) en niet op andere virtuele valuta.

Satoshi Nakamoto’s whitepaper

Bitcoin wordt in de whitepaper geïntroduceerd als ‘’een elektronisch geldsysteem’’ en elektronisch geld wordt gedefinieerd als ‘’een keten van digitale handtekeningen’’, een blockchain.

Wet op het financieel toezicht

Om binnen de wettelijke definitie te vallen naar Nederlands recht moet elektronisch geld een vordering op de uitgever vertegenwoordigen. Bij Bitcoin is er geen centrale uitgever maar een gedecentraliseerd netwerk. Bitcoins zijn dus niet aan te merken als elektronisch geld of wettig betaalmiddel.

Virtuele valuta

Met de aanstaande wijziging  van de Wwft wordt de term ‘virtuele valuta’ toegevoegd. De definitie bevat vier elementen.

  • een digitale weergave van waarde
  • niet uitgegeven of gegarandeerd door een centrale bank of een overheid en niet noodzakelijk gekoppeld aan een wettelijk vastgestelde valuta
  • door natuurlijke of rechtspersonen aanvaard als ruilmiddel 
  • die elektronisch kan worden overgedragen, opgeslagen en verhandeld
Fiat

Een fiduciaire valuta (fiat) ontleent zijn waarde niet uit de materie waaruit het is gemaakt maar uit het vertrouwen dat erin wordt gesteld. Fiduciair is afgeleid van het Latijnse woord voor vertrouwen. Aan dit vertrouwen ligt vaak een wettelijke grondslag. De overheid zorgt ervoor dat het wettelijk betaalmiddel wordt geaccepteerd, en bewaakt de integriteit van het geldstelsel.  


Een virtuele valuta die door een bank overheid wordt uitgegeven is ook een fiduciaire valuta.  Virtuele valuta zijn dus niet noodzakelijk gekoppeld aan fiduciaire valuta maar elektronisch geld is dat wel.  

De drie hoofdfuncties van geld zijn:

  • Ruilmiddel
  • Rekeneenheid
  • Waardemiddel

Deze eigenschappen zijn gelijkwaardig en houden elkaar in een zeker evenwicht. Geen enkele valuta is volmaakt op elk gebied.

Ruilmiddel

Geld als ruilmiddel kan worden geruild voor goederen en diensten. U verleent een dienst in ruil voor geld of u verkoopt een goed in ruil voor geld en visa versa.

Wat maakt een valuta een goed ruilmiddel?

  • Duurzaamheid: Hiermee wordt bedoeld dat het geld kan wisselen van eigenaar zonder slijtage of beschadiging. Chartaal geld (fysiek geld) kan in de vorm van een biljet slijten en beschadigen of zelfs verloren gaan. 
     Elektronisch geld en virtuele valuta zijn een digitale weergave van waarde dus niet aan slijtage onderhevig. 
  • Transporteerbaarheid: Chartaal geld heeft fysieke beperkingen. Elektronisch geld, giraal geld, kan via SEPA of Swift worden verstuurd. Deze betalingen zijn niet ogenblikkelijk en kunnen alleen worden uitgevoerd onder toezicht en strikte voorwaarden waaronder wettelijke en politieke beperkingen, hoge wisselkoersen en transactiekosten. 
    Bitcoin kan tegen betaling van een fee worden verstuurd naar elk ander Bitcoin-adres zonder tussenkomst van derden.
  • Deelbaarheid: De deelbaarheid van een euro in giraal geld is 1/100 daarom gebruiken wij het woord ‘cent’. In chartaal geld (munten) is dit 1/20. Dat komt omdat de 1 en 2 eurocent munten niet meer gebruikt worden in Nederland. De munten zijn nog wel een wettig betaalmiddel. 
    De deelbaarheid van een Bitcoin is uitzonderlijk hoog. Eén Bitcoin bestaat uit honderd miljoen (100.000.000) Sats. Dat is een verkorting van Satoshi’s.
  • Uitwisselbaarheid: Hiermee wordt bedoeld of de valuta omgewisseld kan worden voor een andere valuta.
  • Niet-vervalsbaarheid: Valsemunterij is altijd al een probleem geweest. Tegenwoordig worden biljetten vaak eerst gescand om de echtheid te verifiëren. Bitcoin daarentegen is een sluitend systeem. Het is onmogelijk om een neppe bitcoin aan te maken of een bestaande Bitcoin dubbel uit te geven. De integriteit van de blockchain wordt bewaakt door de miners die constant transacties op de blockchain verifiëren. En elk nieuw block schept nieuwe Bitcoins op de blockchain.
Rekeneenheid

Rekeneenheid is een standaard maatstaf waaraan de waarde van goederen en diensten, en activa en passiva wordt gemeten. Met een rekeneenheid kan men deze waarden met elkaar vergelijken en tegen elkaar afwegen.

De stabiliteit van een valuta speelt hierin een grote rol. Als een valuta stabiel is, is deze beter geschikt als ruilmiddel en weergave van waarde.

Bitcoin is de afgelopen jaren erg volatiel geweest. Toch staat de hoeveelheid Bitcoins en de inflatie vast. Het eerste block werd tien jaar geleden geminet op 9 januari 2009 en had een block reward van 50 Bitcoins. Elke 210.000 blocks wordt de block reward gehalveerd. Momenteel is de block reward 12,50 Bitcoins per block. Bij de volgende halvering op 24 mei 2020 zal de block reward 6,25 Bitcoins bedragen. Hiermee komt de jaarlijkse inflatie-ratio op 1,80%. Het halveren zal doorgaan tot 2140 wanneer alle 21 miljoen Bitcoins zijn geminet. Klik hier voor actuele statistieken.

Centrale banken kunnen daarin tegen geld bij printen naar hun eigen inzicht wat in sommige gevallen hyperinflatie van de valuta tot gevolg kan hebben. Eén dollar was in 1919 1355,0% meer waard dan vandaag in mate van koopkracht. Klik hier voor de USD inflatiecalculator.

Waardemiddel

Een waardemiddel heeft als voornaamste eigenschap dat waarde kan worden vastgehouden en bewaard om in de toekomst weer gebruikt te worden. De waarde in de toekomst moet enigszins voorspelbaar zijn.

Niet alleen fiat wordt gebruikt als waardemiddel. Effecten zoals aandelen, obligaties en opties worden ook gebruikt als waardemiddel. Alle waardemiddelen hebben een risico en een rendement. Doorgaans geldt, hoe hoger het risico, hoe hoger het rendement. Dit wordt ingeschat door te kijken naar de vraag en aanbod van het waardemiddel in de voorzienbare toekomst. Naast geld en effecten worden edelmetalen, diamanten en vastgoed ook gebruikt als waardemiddel.

Alle waardemiddelen kunnen volatiel zijn en geen enkel waardemiddel is zonder meer stabiel of zonder risico. U kunt hierbij denken aan een beurscrash, een zeepbel of politieke instabiliteit.

Bitcoins zijn sinds 2009 enorm in waarde gestegen. Dat neemt niet weg dat er ook diepe dalen zijn geweest in het afgelopen decennium. Als u speculeert op koerswinst bij Bitcoin is dit altijd met grote risico’s ten opzichte van andere waardemiddelen.  

Bitcoin en andere virtuele valuta zijn momenteel te instabiel om als waardemiddel gezien te worden. Het is niet mogelijk om goederen, diensten, activa of passiva te meten in Bitcoins of Satoshi’s omdat over het algemeen geldt dat de rekeneenheid van een waardemiddel over een bepaalde tijd stabiel moet zijn.